पीएम कुसुम सोलार योजना – 90% पर्यंत अनुदान | PM Kusum Solar Yojana 2024

traceofindia

सोलार कुसुम योजना :

सोलार कुसुम योजना सुरू करण्यामागचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी सौरऊर्जेवर चालणारे सौर पंप उपलब्ध करून देणे हा आहे.या योजनेंतर्गत केंद्र सरकार आणि महाराष्ट्र राज्य सरकार 3 कोटी पेट्रोल आणि डिझेल सिंचन पंपांचे सौर ऊर्जा पंपांमध्ये रूपांतर करणार आहेत. देशातील शेतकरी जे डिझेल किंवा पेट्रोलच्या मदतीने सिंचन पंप चालवतात ते आता या कुसुम योजनेंतर्गत सौरऊर्जेने पंप चालवतील. या योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात डिझेल आणि पेट्रोलवर चालणारे देशातील १.७५ लाख पंप सौर पॅनेलच्या मदतीने चालवले जातील.

कुसुम योजना 2024 :-

कुसुम योजनेंतर्गत, राज्य सरकारने येत्या 10 वर्षांत 17.5 लाख डिझेल पंप आणि 3 कोटी कृषी पंपांचे सौर पंपांमध्ये रूपांतर करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. महाराष्ट्रच्या शेतकऱ्यांसाठी ही एक महत्त्वाची योजना आहे. सौरपंप बसवण्यासाठी आणि सौरउत्पादनांना चालना देण्यासाठी, राज्यातील शेतकऱ्यांच्या शेतात सौरपंप बसवण्यासाठी आणि सौरउत्पादनांना प्रोत्साहन देण्यासाठी सरकारने ५० हजार कोटी रुपयांच्या सुरुवातीच्या बजेटची तरतूद केली आहे. या योजनेअंतर्गत 2023-24 च्या अर्थसंकल्पात राज्यातील 20 लाख शेतकऱ्यांना सौरपंप बसवण्यासाठी मदत केली जाणार आहे.

कुसुम योजना नोंदणी :-

कुसुम योजनेअंतर्गत ऑनलाइन आणि ऑफलाइन अशा दोन्ही माध्यमातून अर्ज करता येतो. या योजनेअंतर्गत सौरऊर्जा प्रकल्प उभारण्यासाठी आणि भाडेतत्त्वावर जमीन देण्यासाठी अर्ज करता येतील. आपली जमीन भाडेतत्त्वावर देण्यासाठी नोंदणी केलेल्या सर्व अर्जदारांची यादी RREC द्वारे अधिकृत वेबसाइटवर प्रदर्शित केली जाईल. ज्या नागरिकांना सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारण्यासाठी भाडेतत्त्वावर जमीन घ्यायची आहे ते RREC वेबसाइटवरून अर्जदारांची यादी मिळवू शकतात, त्यानंतर ते नोंदणीकृत अर्जदारांशी संपर्क साधू शकतात आणि प्लांट उभारण्यासाठी अर्ज करू शकतात.

जर अर्जदाराने ऑनलाइन नोंदणी केली असेल तर अर्जदाराला ॲप्लिकेशन आयडी मिळेल. ऑनलाइन अर्जाच्या बाबतीत, अर्जदाराला अर्जाची प्रिंट आउट त्याच्याकडे सुरक्षित ठेवावी लागेल. जर अर्जदाराने ऑफलाइन अर्ज केला असेल तर अर्जदाराला एक पावती दिली जाईल जी अर्जदाराला सुरक्षितपणे ठेवावी लागेल. अर्ज करण्यासाठी सर्व महत्त्वाची कागदपत्रे अर्जाद्वारे सादर करावी लागतील.

कुसुम योजना अर्ज फी :-

या योजनेअंतर्गत, अर्जदाराला सौर ऊर्जा प्रकल्पासाठी अर्ज करण्यासाठी ₹ 5000 प्रति मेगावॅट दराने अर्ज शुल्क आणि GST भरावा लागेल. हे पेमेंट महाराष्ट्र व्यवस्थापकीय संचालक अक्षय ऊर्जा निगम यांच्या नावाने डिमांड ड्राफ्टच्या स्वरूपात केले जाईल. 0.5 MW ते 2 MW पर्यंत अर्ज करण्यासाठी अर्ज शुल्क खालीलप्रमाणे आहे.

मेगा वॅटअर्ज फी
0.5 MW₹ 2500+ GST
1 MW ₹5000 + GST
1.5 MW ₹7500+ GST
2 MW ₹10000+ GST

आर्थिक संसाधनांचा अंदाज :-

i) जेव्हा शेतकरी प्रकल्प उभारतो

सौर ऊर्जा प्रकल्पाची क्षमता 1 मेगावॅट
अंदाजे गुंतवणूक रु. 3.5 ते 4.00 कोटी प्रति मेगावॅट
अंदाजे वार्षिक 17 लाख युनिट वीज निर्मिती
अंदाजे दर ₹3.14 प्रति युनिट
एकूण अंदाजे वार्षिक उत्पन्न ₹5300000
अंदाजे वार्षिक खर्च ₹500000
अंदाजे वार्षिक नफा ₹4800000
25 वर्षांच्या कालावधीत एकूण अंदाजे उत्पन्न 12 कोटी रुपये आहे.

ii) शेतकऱ्याने भाडेतत्त्वावर जमीन दिल्यावर :-

१ मेगावॅटसाठी आवश्यक जमीन २ हेक्टर
प्रति मेगावॅट वीज निर्मिती17 लाख युनिट
भाडे मंजूर1.70 लाख ते 3.40 लाख
कुसुम योजना 2024 चे उद्दिष्ट :-

तुम्हाला माहिती आहेच की भारतात अशी अनेक राज्ये आहेत जिथे दुष्काळ पडतो. आणि तिथे शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या पिकांना दुष्काळामुळे नुकसान सहन करावे लागत आहे. हे लक्षात घेऊन केंद्र सरकारने पंतप्रधान कुसुम योजना 2024 सुरू केली आहे. देशातील शेतकऱ्यांना मोफत वीज उपलब्ध करून देणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. या योजनेंतर्गत शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी सोलर पॅनलची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते, जेणेकरून ते त्यांच्या शेतात चांगले सिंचन करू शकतील. या कुसुम योजना 2024 द्वारे शेतकऱ्यांना दुहेरी लाभ मिळणार असून त्यांच्या उत्पन्नातही वाढ होणार आहे. दुसरे, जर शेतकऱ्यांनी जास्त वीज निर्माण करून ती ग्रीडला पाठवली. त्यामुळे त्यांना त्याची किंमतही मिळेल.

पंतप्रधान किसान मानधन योजना :-

कुसुम योजनेचे चार घटक पुढीलप्रमाणे आहेत.

सौर पंप वितरण: कुसुम योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात, वीज विभाग केंद्र सरकारच्या विभागांच्या सहकार्याने सौर उर्जेवर चालणारे पंप यशस्वीरित्या वितरित करेल.
सौरऊर्जा कारखान्यांचे बांधकाम : पुरेशा प्रमाणात वीज निर्मिती करण्याची क्षमता असलेले सौरऊर्जेचे कारखाने बांधले जातील.
कूपनलिका उभारणे : शासनाकडून कूपनलिका स्थापन केल्या जातील ज्या ठराविक प्रमाणात वीज निर्मिती करतील.
सध्याच्या पंपांचे आधुनिकीकरण : सध्याच्या पंपांचेही आधुनिकीकरण केले जाईल.जुन्या पंपांच्या जागी नवीन सौरपंप बसवले जातील.
कुसुम योजनेच्या पहिल्या मसुद्यांतर्गत 28000 मेगावॅट वीज निर्मितीची क्षमता असलेल्या नापीक भागात हे संयंत्र उभारले जातील. पहिल्या टप्प्यात सरकारकडून शेतकऱ्यांना 17.5 लाख सौरऊर्जेवर चालणारे पंप उपलब्ध करून दिले जाणार आहेत. याशिवाय बँक एकूण खर्चाच्या अतिरिक्त 30% रक्कम शेतकऱ्यांना कर्ज म्हणून देईल. शेतकऱ्यांना फक्त अग्रीम खर्च करावा लागणार आहे.

कुसुम योजना के लाभार्थी :-

  1. शेतकरी
  2. शेतकऱ्यांचा गट
  3. सहकारी संस्था
  4. जूरी
  5. शेतकरी उत्पादक संघटना
  6. पाणी ग्राहक संघटना


महाराष्ट्र कुसुम योजनेशी संबंधित काही महत्वाची माहिती :-

  • कुसुम योजनेची विशेष बाब म्हणजे या योजनेंतर्गत प्लांटच्या एकूण खर्चापैकी ३० टक्के रक्कम केंद्र सरकार, ३० टक्के रक्कम राज्य सरकार देणार आहे, याशिवाय ३० टक्के रक्कम आर्थिक मदत केली जाणार आहे. नाबार्ड किंवा इतर बँकिंग संस्थांद्वारे कृषी ग्राहकांना कर्जाच्या स्वरूपात ते पूर्ण केले जाईल.
  • याचा अर्थ शेतकऱ्यांना फक्त 10% रक्कम भरावी लागेल.
  • याशिवाय जादा वीज उत्पादन झाल्यास उरलेली वीजही शेतकरी विकू शकतो.
  • अर्ज करतेवेळी अर्जदाराचे आधार कार्ड आणि बँक खाते असणे बंधनकारक आहे.
  • अनुदानाची रक्कम सरकारकडून अर्जदाराच्या खात्यावर पाठवली जाईल.
  • याशिवाय शेतकरी, डिस्कॉम्स आणि बँकांशी थर्ड पार्टी करार केला जाईल. शेतकऱ्याने विकलेल्या विजेचे उत्पन्न दोन भागात विभागले जाईल.
  • पहिला भाग ग्राहकांचा असेल आणि दुसरा भाग कर्जाच्या हप्त्याचा असेल.
  • या योजनेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांपर्यंत वीज पोहोचेल आणि नापीक जमिनीतून पैसेही मिळू शकतील.

महाराष्ट्र कुसुम सौर पंप वैशिष्ट्ये :-

  • महाराष्ट्र स्टेट रिन्युएबल एनर्जी कॉर्पोरेशन कुसुम योजनेअंतर्गत 0.5 मेगा वॅट ते 2 मेगा वॅट पर्यंतचे सौर पंप वितरीत करेल. ज्या शेतकऱ्यांना योजनेंतर्गत ऑनलाइन अर्ज करायचा आहे किंवा कुसुम योजनेंतर्गत सौर पंप ऑफलाईनद्वारे अर्ज भरून घ्यायचा आहे, त्यांनी आमच्याद्वारे दिलेली पूर्व नोंदणी प्रक्रिया काळजीपूर्वक वाचावी.

कुसुम योजना 2024 चे लाभ :-

  1. देशातील सर्व शेतकरी या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात.
  2. सवलतीच्या दरात सौर सिंचन पंप उपलब्ध करून देणे.
  3. 10 लाख ग्रिड जोडलेल्या कृषी पंपांचे सौरीकरण.
  4. कुसुम योजना 2024 अंतर्गत, पहिल्या टप्प्यात, डिझेलवर चालणारे 17.5 लाख सिंचन पंप सौर ऊर्जेवर चालवले जातील. त्यामुळे डिझेलचा वापर कमी होईल.
  5. आता शेतात सिंचन करणारे पंप सौरऊर्जेवर चालणार असून त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या शेतीला चालना मिळणार आहे.
  6. या योजनेमुळे मेगावॅट अतिरिक्त वीजनिर्मिती होणार आहे.
  7. या योजनेंतर्गत, सोलर पॅनल बसवण्यासाठी, केंद्र सरकारकडून शेतकऱ्यांना ६०% आर्थिक मदत दिली जाईल आणि बँक ३०% कर्ज सहाय्य देईल आणि फक्त १०% रक्कम शेतकऱ्याला भरावी लागेल.
  8. ज्या शेतकऱ्यांची राज्ये दुष्काळग्रस्त आहेत आणि जिथे विजेची समस्या आहे त्यांच्यासाठी कुसुम योजना फायदेशीर ठरेल.
  9. सोलर प्लांट बसवल्याने २४ तास वीज उपलब्ध होणार आहे. त्यामुळे शेतकरी आपल्या शेतात सहज सिंचन करू शकतात.
  10. शेतकरी सौर पॅनेलमधून निर्माण होणारी अतिरिक्त वीज सरकारी किंवा निमसरकारी वीज विभागांना विकू शकतो जिथून शेतकऱ्याला दरमहा 6000 रुपयांची मदत मिळू शकते.
  11. कुसुम योजनेंतर्गत जे काही सोलर पॅनल बसवले जातील ते ओसाड जमिनीत बसवले जातील त्यामुळे नापीक जमिनीचाही उपयोग होईल आणि नापीक जमिनीतून उत्पन्नही मिळेल.

कुसुम योजनेची पात्रता :-

  • अर्जदार हा भारताचा कायमचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
  • कुसुम योजनेअंतर्गत, अर्जदार 0.5 मेगावॅट ते 2 मेगावॅट क्षमतेच्या सौरऊर्जा प्रकल्पांसाठी अर्ज करू शकतात.
  • अर्जदार त्याच्या जमिनीच्या प्रमाणात 2 मेगावॅट क्षमतेसाठी किंवा वितरण महामंडळाने अधिसूचित केलेल्या क्षमतेसाठी (जे कमी असेल) अर्ज करू शकतो.
  • प्रति मेगावॅटसाठी अंदाजे 2 हेक्टर जमीन आवश्यक असेल.
  • या योजनेअंतर्गत, स्वतःच्या गुंतवणुकीद्वारे प्रकल्पासाठी कोणत्याही आर्थिक पात्रतेची आवश्यकता नाही.
  • जर अर्जदाराने विकासकामार्फत प्रकल्प विकसित केला असेल, तर विकासकाची निव्वळ किंमत 1 कोटी रुपये प्रति मेगावॅट असणे आवश्यक आहे.

महत्वाची कागदपत्रे :-

  • आधार कार्ड
  • शिधापत्रिका
  • नोंदणीची प्रत
  • अधिकृतता पत्र
  • जमीन कराराची प्रत
  • चार्टर्ड अकाउंटंटने जारी केलेले नेट वर्थ प्रमाणपत्र (प्रकल्प विकासकामार्फत विकसित झाल्यास)
  • मोबाईल नंबर
  • बँक खाते विवरण
  • पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र

PM Kusum Yojana Maharashtra Registration | पीएम महाराष्ट्र कुसुम योजना नोंदणी :-

  1. सर्वप्रथम, तुम्ही या महाराष्ट्र पीएम कुसुम योजना नोंदणी लिंकवर क्लिक करा.
    Link : https://pmkusum.mnre.gov.in/landing-farmer_registration.html
  1. या web पेजवर तुम्हाला सर्व माहिती भरायची आहे.अर्जदाराची वैयक्तिक आणि जमिनीची माहिती , नाव , आधार कार्ड, मोबाईल नंबर इत्यादि.
  2. आता तुम्हाला Register/Apply वर क्लिक करावे लागेल.
  3. रेजिस्ट्रेशन झाल्यानंतर “Download Acknowledgement Slip” या बटण वर क्लिक करून पावती डाउनलोड करा.आणि काही प्रश आणि मदत हवी असेल तर या नंबर वर 1800-180-3333 संपर्क करा.
  4. Toll Free Number : 1800-180-3333 and MSEDCL Toll-Free number 1800-212-3435

वरील वेबसाइट रेजिस्ट्रेशन होत नसल्यास तुम्ही महाराष्ट्र कुसुम पोर्टल वर सुद्धा रेगेस्ट्रेशन करू शकता :-

  • आता , तुम्ही या महाराष्ट्र पीएम कुसुम योजना नोंदणी लिंकवर क्लिक करा.
    Link : https://kusum.mahaurja.com/solar/beneficiary/register/Kusum-Yojana-Component-B
  • या web पेजवर तुम्हाला सर्व माहिती भरायची आहे.अर्जदाराची वैयक्तिक आणि जमिनीची माहिती , नाव , आधार कार्ड, मोबाईल नंबर इत्यादि.
    आता तुम्हाला Register/Apply वर क्लिक करावे लागेल.
  1. आता तुम्ही रजिस्टर वर क्लिक कराल, त्यानंतर तुम्ही OTP Verify पेजवर पोहोचाल.
  2. या webpageवर तुम्हाला नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांकावर प्राप्त झालेला 6 अंकी ओटीपी प्रविष्ट करावा लागेल.
  3. तुमचा OTP Verify करून आणि तुम्हाला यूजर आयडी आणि पासवर्ड मिळेल.
  4. आता तुम्ही KUSUM लॉगिन पेजवर या. या पेजवर तुम्हाला तुमचा यूजर आयडी आणि पासवर्ड टाकावा लागेल.
  5. तुम्ही लॉग इन झाल्यावर, त्यानंतर तुम्ही डॅशबोर्डवर पोहोचाल.
  6. या डॅशबोर्डमधील पुढील सर्व प्रक्रिया जसे ऑनलाइन फॉर्म भरणे ,दस्तऐवज अपलोड करणे आणि पेमेंट समाविष्ट आहे.
  7. आपण ते खाली पाहू शकता.
  • डॅशबोर्डवरून Complete Your Form Go Ahead वर क्लिक करा. महाऊर्जा कृषी कुसुम योजना ऑनलाईन फॉर्म तुमच्या समोर उघडेल.
  • या फॉर्ममध्ये तुम्हाला खालील सर्व माहिती द्यावी लागेल:
  • – डिझेल पंप नवीन किंवा बदलण्याची विनंती (लाभार्थीकडे डिझेल पंप असल्यास त्या पंपाची माहिती भरा, आणि पंप नसल्यास या पर्यायावर क्लिक करा)
  • – अर्जदाराची वैयक्तिक आणि जमिनीची माहिती:
  • – आधार कार्ड क्रमांक
  • – नाव
  • – मोबाईल
  • – 7/12 सातबारा
  • – जलस्रोत ( विहीर) आणि सिंचन स्त्रोताची माहिती
  • – आवश्यक पंप माहिती
  • – बँक अकाउंट माहिती
  • आता तुम्हाला सर्व आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करावी लागतील.
  • यानंतर तुम्हाला फायनल डिक्लेरेशन द्यावे लागेल.
  • पंप कोटेशन डाउनलोड करा
  • – अर्ज सबमिट करा बटणावर क्लिक केल्यानंतर, तुम्हाला तुमच्या दिलेल्या मोबाइल नंबरवर एक संदेश प्राप्त होईल.
  • – हा संदेश प्राप्त झाल्यानंतर, अर्जदारास पात्र सौर पंपासाठी कोटेशन प्राप्त होईल.
  • – अर्जदाराने कोटेशन तपासावे.
  • खाली आपण एक कोटेशन नमुना पाहू शकता :-
  • आता यानंतर कुसुम सोलर पंप बुकिंगसाठी पेमेंट करा
  • – या विभागात, तुम्हाला Pay पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • – अर्जदार 3 मार्गांनी पंपासाठी रक्कम भरू शकतात.
  • – ऑनलाइन
  • – डीडी
  • – चलन
  • एक पद्धत निवडून पैसे भरा .

अधिकृत वेबसाइट्स :

  1. India PMO Links :- https://www.india.gov.in/spotlight/pm-kusum-pradhan-mantri-kisan-urja-suraksha-evam-utthaan-mahabhiyan-scheme
  2. Official Website :- https://pmkusum.mnre.gov.in/
  3. Official Scheme :-https://mnre.gov.in/solar/schemes/
  4. Maharashtra Website :- https://www.mahadiscom.in/pm-kusum/A/index.php
  5. Download प्रधानमंत्री किसान ऊर्जा सुरक्षा एवं उत्थान महाभियान E-book : Click Here
  6. HelpLine-Number :-
  7. तुम्हाला कोणतीही अडचण असल्यास आपण खालील टोल फ्री नंबरवर फोन करून माहिती विचारू शकता.
  8. 1800-212-3435 / 1800-233-3435
WhatsApp Group Join Now
Telegram Group Join Now
Instagram Group Join Now
Share This Article
Leave a comment
error: Content is protected !!